İçeriğe geç
ΤΡΥΦΗ
TREN

ΤΡΥΦΗ

Zile’de bir Roma mozaiği.

2025’te ortaya çıkan döşemenin üzerinde beş Yunanca harf var: ΤΡΥΦΗ. Rahat yaşamı ve lüksü anlatan bu sözcük, Zile’nin antik geçmişinden kalan renkli bir görüntüyü adlandırıyor.

Açık renk zemin üzerinde koyu Yunanca harfler, renkli figür parçaları ve kıvrılan panel kenarı.
Zile’deki ΤΡΥΦΗ yazılı mozaikten ayrıntı, Mayıs 2025

Fotoğraf: Anadolu Ajansı (AA), 7 Mayıs 2025 · Daily Sabah aracılığıyla · kaynak sayfa

Taşın üstündeki kelime

Antik dünyada iyi hayat nasıl resmedilirdi? Tryphe, bu sorunun mozaiklerdeki karşılıklarından biri. Olba’da yaşam ve ilk banyo kavramlarıyla yan yana, Emesa’ya atfedilen bir panelde yaşamla aynı divanda görülüyor. Zile’deki buluntu da rahatlık, zevk ve refahın insan biçiminde anlatıldığı bu sanat geleneğine katılıyor.

Zile’deki Tryphe mozaiği, Mayıs 2025’te bir bağ evinin bahçesinde yapılan izinsiz kazının ardından kamuoyuna yansıdı. İlk haber, yaklaşık 3 × 3 metrelik açığa çıkmış alanda Yunanca yazı ve bir kadın figürü bulunan döşemeyi anlatıyordu. Bu küçük pencerenin çevresinde yürütülen kurtarma çalışması, sonraki haftalarda başka mozaik sahnelerini de görünür hale getirdi. Kazının hikâyesini okuyun

Sanat, mekân ve koruma

  1. Yunanca adlarla tanımlanan Tryphe ile Bios’un aynı divanda uzandığı mozaik.01 · Sanat tarihinde TrypheTryphe’nin Akdeniz’deki yüzleriOlba’nın büstleri, Emesa’ya atfedilen divan sahnesi ve bir kişileştirmenin değişen görünüşleri.3 dk okuma
  2. Figürlü bir sahneyi çevreleyen geniş geometrik alanlarıyla mozaik döşemenin tamamı.02 · Roma sanatında mekân ve işçilikRoma evinde mozaik: odanın içindeki resimBir mozaik, eşiği ve mobilyalarıyla birlikte nasıl anlam kazanır? Roma odalarında resim ile yaşamın ilişkisi.3 dk okuma
  3. Mozaiğin yanında diz çökerek durum formu dolduran koruma eğitimi katılımcısı.03 · Mozaik korumaMozaiklerin ikinci ömrü: koruma ve bakımRenkli yüzeyin altında harç, nem ve bakım var. Bir arkeolojik döşemenin uzun ömrü nasıl sağlanır?3 dk okuma

Mozaiğin bulunduğu kent

Yamaçtaki kaya oturma sıraları, alt taş sıralar ve bitişikteki yol ile evler.

Zela’dan Zile’ye: tapınak, tiyatro ve kent

Anaitis kutsal alanından Roma tiyatrosuna: antik Zela’nın yazılı kaynakları ve kazıyla belgelenen yapıları.

Zile, antik kaynaklarda Zela adıyla anılıyor. Bugün Tokat’a bağlı olan kentin geçmişinde bir kutsal alan, Roma’nın bölgesel düzenlemeleri ve MÖ 47’de Caesar ile II. Pharnakes arasında yapılan savaş var. Kaledeki tiyatro kazısı ise yazılı tarihin yanına taşın, yamacın ve yapım tekniğinin bilgisini ekliyor. Tryphe mozaiği, bu kentin şimdiye kadar daha az görülebilen iç mekânlarından birini gündeme getirdi.

Kazı kronolojisinden

İki oda izi ve olası avlu üzerine yeni açıklama

İHA’nın yayımladığı söyleşide arkeolog Semih Yaşar Çizikci, Zile’de iki odaya ait izler bulunduğunu anlattı. Sütunlu avlu ve daha büyük bir villa ihtimalini de gündeme getirdi.

Kronolojinin tamamı